|  
صفحه اصلی > فهرست مقالات > مدل‌های کسب ‌و کار در اینترنت
مقالات وب، شبکه
 

مدل‌های کسب‌ و کار در اینترنت

مدل‌های کسب‌ و کار در اینترنتفهرست مندرجات

» مدلهای کسب وکار در فضای Online
» مشخصات خاص فضای web
» دستاوردهای فناوری وب برای بنگاه‌ها و سازمانهای تجاری
» دستاوردهای فناوری وب برای کاربران و مشتریان
» مدل کسب و کار

مدلهای کسب و کار در فضای Online
تجارت و روشهای کسب وکار، یکی از مهمترین حوزههایی است که با به کارگیری فناوریهای نوین اطلاعاتی و ارتباطی و اینترنت به سرعت و به شدت تحت تأثیر قرار گرفت. بسیاری از روشهای سنتی کسب درآمد متحول گشته و روشها و ارزشهای جدید فراوانی نیز پا به عرصه وجود نهادند. میزان نفوذ اینترنت به حدی است که نمیتوان زندگی امروز را بدون آن تصور نمود. تفریح، ارتباط، آموزش، تجارت، حقوق و حتی روابط شخصی، از این فناوری متأثر شده و عرصه جدیدی در پیش روی افراد و شرکتها نمایان گردید. فناوری نوین اطلاعات و ارتباطات در حوزه تجارت، نه تنها امکانات و تسهیلات متعددی برای شرکتهای ارائه کننده محصولات و خدمات به شیوه سنتی مهیا نموده و باعث پیشرفت چشمگیر آنان شد، بلکه موجب ایجاد بنگاه‌های جدیدی شد که تنها به ارائه خدمات و سرویسها روی شبکه اینترنت پرداخته و یا به طور موازی در هر دو حوزه سنتی و نوین مشغول به فعالیت گردیدند. با گسترش اینترنت، نیازهای جدید، منابع جدید، محصولات جدید، نگرشها و راه‌های جدید برای کسب و کار و همینطور ارزشهای جدید برای بنگاه و مشتری به وجود آمدند و مباحثی نظیر اقتصاد دیجیتالی مطرح گردید که با نگرش کاهش قیمت محصول/سرویس برای مصرف کننده تا نزدیک صفر و کسب درآمد از راه‌های دیگر وارد عرصه شدند.

ارزشهایی جدید حاصل از این فناوری، به دو دسته تقسییم میشوند:
»» دسته اول ارزشهایی هستند که قبلاً هم مطرح بودند ولی بستر ارائه مناسب نداشتند(Traped Value). مثلاً میتوان از راحتی دستیابی به منابع مختلف و یا قدرت قیمت گذاری مشتری در فضای جدید به عنوان Trapped Value نام برد.

»» دسته دوم ارزشهایی هستند که در گذشته اصلاً مطرح نبودند و تنها با ایجاد فناوریهای جدید امکان بروز پیدا کردند (New to the world Value) میباشند که از آن جمله میتوان امکان ارائه سفارشی محصولات برای هر مشتری و یا تشکیل جوامع مجازی را نام برد. نکته مهمی که در اینجا مطرح میشود تواناییهای منحصر به فرد فضای وب است که امکان ایجاد روشهای جدید کسب و کار، ارزشهای جدید برای مشتری و منابع و منافع متعدد برای شرکتها و تمایز با کسب و کار سنتی و فیزیکی را مهیا میکند. به عنوان مثال حراجیهای اینترنتی (مانند eBay در دنیا و Semsari سمساري در ایران) که امکان مشارکت افراد مختلف از نقاط جغرافیایی مختلف را در یک حراج و خرید کالا از راه دور را ممکن میسازند و یا دریافت آسان کالاهای دیجتال (digital download) مانند موسیقی و کتاب در هر لحظه و در هر مکان و در کل، پیشنهادات جدید شرکتها به مشتریان نظیر حق انتخاب و کنترل گسترده بر محصولات بدون استفاده از مشخصات خاص فضای online ممکن نبود.

مشخصات خاص فضای web
در این بخش تعدادی از خصوصیات و مشخصههای اصلی و کلیدی فضای وب آورده شده است. بعضی از این خصوصیات به ماهیت "باز" وب مربوط است که در آن هر کاربر اینرنت در هر زمان و هر مکان میتواند خود یک تهیه کننده (provider) اطلاعات و محصولات جدید باشد و بعضی دیگر از خصوصییات به ماهیت ابررسانهای اینترنت مربوط میشود:
  • شبکه توزیع شده غیرمتمرکز کامپیوترها– شبکه شبکه ها
  • ساختار باز – در دسترس بودن اطلاعات همه
  • هر کاربر خود می‌تواند یک تولید کننده باشد
  • قابلیت دسترسی در هر مکان و در هر زمان
  • دیجیتالی بودن اطلاعات
  • امکان دسترسی سریع به اطلاعات
  • سهولت اصلاح محتویات
  • پایداری و دوام ارتباطات در طول زمان
  • قابلیت ارجاع بالا
  • امکان ثبت و پیگیری عملکرد مشتری
  • پاسخ های رفتاری لزوماً به مشخص شدن هویت کاربر منجر نمی‌شوند
  • جهت گیری به سمت دسترسی به کلیه اطلاعات
  • رفع محدودیت مکانی میان خریدار و فروشنده
  • ناشناخته بودن منلبع اطلاعات
  • مقیاس پذیری بیشتر نسبت به دنیای فیزیکی
  • افزایش نقش ارتباط شفاهی (Word-of-mouth)
  • تغییر پیوسته وب
  • ارائه و دسترسی غیر خطی
  • نیاز به فعالیت کاربر دارد
  • مدل ارتباطی چند به چند
  • ارتباط همزمان (Synchronous) و غیر همزمان(Asynchronous)
  • تعامل با ماشین مورد نیاز است
  • تعامل با کاربر در آن دخیل است
  • عدم محدودیت برای ذخیره اطلاعات
  • قابلیت توسعه به منابع خارجی بیرون از وب
  • محدوده محتویات هر آن چیزی است که دیجیتال می‌شوند. (صدا، تصویر، نوشتار و غیره)
  • فقدان محدودیت های فیزیکی در محتوا
  • سهولت در دسترسی و بلزیابی اطلاعات
  • ابزار انتقال را می‌توان برای اهداف متفاوت و متضاد بکار برد
  • عاملهای نرم افزاری را می‌توان در محتوای فرآیند بهکار برد
  • انجام کپیهای دیجیتالی ذاتاً مجانی هستند
  • با طبقه بندی مشتریان، گروه‌های مجازی خود به خود شکل می‌گیرند
طبیعی است که در بین این مشخصات، برخی مهمتر و کارآمدتر از بقیه به نظر آیند. از زاویه دیگر بعضی از این مشخصات را میتوان برای سازمانها جزء موقعیتها و برخی را جزء تهدیدها دانست. ولی این امر ذاتی نبوده و بسته به موقعیت و وضعیت بنگاه میباشد. به عنوان مثال "کم هزینه بودن ورود به عرصه رقابت" از نظر یک شرکت تازه وارد به یک حوزه خاص مزیت و از نظر یک شرکت قدیمی و فعال در آن حوزه تهدید محسوب میشود.


دستاوردهای فناوری وب برای بنگاه‌ها و سازمانهای تجاری

برخی از دستاوردهای فناوری وب برای بنگاه‌ها و سازمانهای تجاری:

  • ایجاد فرمهای جدید تجارت و واسطهگری
  • Brandها به صورت Online با ارزشتر می‌شوند
  • استراتژی های نوین بازاریابی را ممکن می سازد
  • مدلهای کسب و کار رقابتی و چالش برانگیز
  • امکان ارسال میزان بیشتری اطلاعات با قیمت کمتر به مشتری
  • قابلیت دستیابی به بازارهای جدید
  • دسترسی به اطلاعات بیشتری از مشتریان، موجب افزایش سطح سفارشی سازی (customization) میگردد
  • می‌تواند اصلیت مشتریان جدید را شناسایی نماید. (رویداد های ناشناخته را به معاملات شناخته شده تبدیل می‌کند)
  • افزایش بازدهیهای کانالهای ارتباطی (پیشنهادهای الکترونیکی به سرعت انجام می‌شوند.)
  • کاهش هزینه‌های تولید و توزیع کالاهای اطلاعاتی
  • صرفه جویی در هزینه توزیع کالاهای دیجیتال
  • تحت تعقیب قراردادن به خاطر محتویات مشکل است
  • امکان تخمین مناسب در پاسخ به تبلیغات
  • امکان شخصی سازی ارتباطات با مشتری
  • تسریع حضور در بازار جهانی
  • تهدیدی برای فروشندگان متکی به موقعیت جغرافیایی و بنگاه‌هایی است که مشتریانشان از ارزانفروشان دورافتاده اند.
  • تعامل بیشتر با مشتریان، بازاریابی مستقیم و ارتباط یک به یک را میسر می‌کند
  • افزایش بازدهی های عملیاتی در تجارتهای Online. (انتقال بیشترمراحل معامله به مشتریان)
  • مشتریان را می‌توان به فعالیت های توسعه محصولات سوق داد
  • منافع فراوان برای بنگاه‌های پیشرو ( نفر اول برنده همه چیز است)
  • اهمیت فوقالعاده محدودیت های قانونی (حریم شخصی)
  • امکان توسعه بسیار سریعتر Brand نسبت به روشهای سنتی
دستاوردهای فناوری وب برای کاربران و مشتریان
تکنولوژی جدید همچنین دستاوردهای جدیدی نیز برای کاربران عادی و مشتریان به همراه آورده است. تعدادی از آنها مطلوب نظر کاربران بوده و موجب تسهیل در فعالیتهای آنها میشود و تعدادی نیز باعث افزایش پیچیدگی مسائل و سردرگمی کابران گردیدهاند. از مهمترین دستاوردهای کاربران و مشتریان قدرتی است که این فناوری برای جستجوی اطلاعات مورد نظر و اخذ تصمیمات متناسب با آن در اختیار مشتریان قرار میدهد. در اینجا به تعدادی از دستاوردهای فناوری وب برای کاربران و مشتریان بنگاه‌های تجاری اشاره شده است:
  • انباشتگی اطلاعات
  • با ارزش بودن اطلاعات مشتری
  • فراهم کردن امکان ناشناس ماندن
  • کنترل بیشتر مشتری بر امور
  • قدرت بیشتر مشتری
  • راحتی بیشتر برای مشتری
  • تسهیل در دریافت خدمات آزمایشی و رایگان (trial)
  • تازگی و جذابیّت
  • امکان دسترسی بیشتر به محصولات نایاب
  • قیمتهای ارزانتر ( تا محدوده ای، مجانی)
  • دشواری در یافتن اطلاعات مورد نظر به دلیل حجم بالای اطلاعات
  • ماهیت سرگرم کننده
  • مشتری باید در استفاده از اینترنت اشتیاق کافی را داشته یاشد.

مدل کسب و کار
"مدل‌های کسب و کار در حوزه وب، از مفاهیمی هستند که بیشترین بحث و تبادل نظر و کمترین درک و اتفاق نظر روی آنان صورت گرفته است."(مایکل راپا).

مدل کسب و کار به بیان ساده عبارت از متدی است که شرکت در فعالیتهای تجاری در پیش گرفته و با کسب درآمد ثبات خود را حفظ مینماید. در این مدل با توجه به منابع در دسترس و نیاز مشتری، پیشنهادی برای عرضه ارزش مورد نظر مشتری ارائه شده و منافع و درآمد نصیب شرکت میسازد. به تعبیری دیگر "مدل کسب و کار چگونگی کسب درآمد توسط بنگاه را با مشخص کردن جایگاه آن در زنجیره ارزش مشتری تشریح میکند."
در قسمت قبل ویژگیهای منحصر به فرد فضای وب و منافع و دستاوردهای این فضا را برای کاربران/ مشتریان و همچنین سازمانهای تجاری بیان کردیم. حال باید ببینیم که از چه راه‌هایی میتوان در این فضا برای بنگاه‌ها و شرکتهای تجاری online درآمد کسب نمود و در نهایت با ترکیب منافع مشتری و منافع بنگاه و روش کسب درآمد بتوانیم انواع مدلهای کسب و کار را بررسی و تحلیل نماییم. تعدادی از روشهای کسب درآمد در فضای online :
» کارمزد تراکنش (Transaction fees): شرکت به ازای انجام هر تراکنش کارمزد دریافت می‌کند.
» کارمزدهای میزبانی (Hosting fees): دریافت وجه برای میزبانی برنامههای کاربردی و تعاملات دیگران از طریق بسترهای کسب و کار الکترونیکی بنگاه (مدل های ASP)
» کارمزدهای مراجعه (Referral Fees): سایت تجاری اطلاعاتی از محصولات و سرویس های سایت های دیگر را در اختیار مشتری می گذارد و زمانی که مشتری به آن سایت مراجعه می‌کند، مراجعه شونده به سایت معرفی کننده کارمزد می‌پردازد.
» حق اشتراک (Subscription fees): پرداخت های منظم برای دسترسی به اطلاعات و سرویس های فراهم شده
» کارمزد حق امتی از (License fees): دریافت کارمزد به ازای فرآیندهایی که شرکت در آن دارای سهم می‌باشد. سیستم سفارشات “One-Click Ordering” شرکت آمازون از نمونه‌های این سیستم هاست. این لیسانس به بسیاری از شرکت ها واگذار شده است.
» کارمزد به ازای هر دسترسی (Pay-per-view): پرداخت کارمزد به ازای هر بار دسترسی به اطلاعات.
» کارمزدهای عملیاتی (Pay-per-performance): دریافت کارمزد درصورت انجام کامل عملیات.
» کارمزدهای پرداخت خرد (Micropayment): دریافت کارمزدهای داد و ستدی بسیار اندک ولی به تعداد زیاد.
» تبلیغات (Advertising): این امکان را به سازمان تجارت الکترونیکی شرکت می‌دهد که در راستای تبلیغات برای شرکت های دیگر فعالیت نماید. از این جمله می‌توان سایت مای نیاز (MyNiaz.com) را نام برد.
» حمایت(Sponsorships): دریافت کارمزد به ازای تقبل حمایت (Sponsorship) سایت های الکترونیکی دیگر در سازمان خود.
» مدل رانسام (Ransom Model): در اختیار گذاشتن بخشی از اطلاعات به صورت رایگان و شارژ مشتری برای اطلاعات و یا دسترسی بیشتر. مثال: " استفان کینگ" یک بخش را به صورت رایگان در اختیار می گذارد و در صورت تمایل مشتری به خواندن همه کتاب یا بخش های بعدی از او کارمزد دریافت می نماید.
» فروش کالاها و یا ارائه خدمات ( sale of goods / services ): متداولترین مدل – عرضه کالاها و خدمات را در اینترنت به ازای دریافت وجه آنها
» فروش اطلاعات مشتری(Sale of customer data): جمع آوری اطلاعات مشتری و فروش آن به دیگران. این فعالیت در اروپا ممنوع می‌باشد ولی در آمریکای شمالی کاملاً متداول است.
» پاسخ Offline به مشتری ( Offline customer response ): اینترنت برای جلب مشتریان استفاده می‌شود و در ادامه فعالیتهای سودآور، خارج از اینترنت و به صورت Offline انجام می‌شود.
» کارایی واثربخشی بیشتر در معاملات ( Efficiency & effectiveness gains ): بازدهی عملیات تجاری به دلیل خطاهای کمتر، اطلاعات بیشتر و دقیقتر و ... بالا می‌رود
» سرویسهای ارزش افزوده (مدل لینوکس) (( Value-added services(Linux model): به ازای سرویس های جدید که برای کالاها و سرویس های رایگان در اینترنت پیشنهاد می‌شود، کارمزد دریافت می‌گردد.
» Virtual real-estate :حضور مداوم شرکت در فضای مجازی وب و کسب موقعیت ممتاز و فروش یا اجاره این موقعیت به سایرین
منبع: http:// fa.wikipedia.org
 
 
ارسال به دوستافزایش اندازه فونتکاهش اندازه فونت